ღამეში 80 წუთით ნაკლები ძილი იწვევს წონის მატებას და ფიზიკური აქტივობის შემცირებას

ბევრი ადამიანი ფიქრობს, რომ ღამით ერთი-ორი საათით ნაკლები ძილი დიდი პრობლემა არ არის, თუმცა კოლუმბიის უნივერსიტეტის მეცნიერების ახალი კვლევა ცხადყოფს, რომ თუნდაც უმნიშვნელო ძილის დეფიციტმა შეიძლება ჯანმრთელობასა და წონაზე მნიშვნელოვნად იმოქმედოს.

#რა აჩვენა კვლევამ

როგორც ScienceDaily წერს, კოლუმბიის უნივერსიტეტის კვლევაში 95 ზრდასრული მონაწილეობდა, რომლებსაც, ჩვეულებრივ, ღამით 7-8 საათი ეძინათ. ექსპერიმენტის პირველ ეტაპზე მონაწილეები 6 კვირის განმავლობაში ჩვეულებრივზე 90 წუთით გვიან იძინებდნენ, მეორე ეტაპზე კი — ჩვეულ რეჟიმს დაუბრუნდნენ.

კვლევის შედეგებმა აჩვენა, რომ მონაწილეებმა, რომლებსაც ყოველ ღამით საშუალოდ 80 წუთით ნაკლები ეძინათ, 6 კვირის განმავლობაში საშუალოდ ნახევარი კილოგრამი მოიმატეს. მეცნიერები ხაზგასმით აღნიშნავენ: მართალია, ეს დიდ ცვლილებად არ ჩანს, თუმცა, თუ ასეთი ტენდენცია მთელი წლის განმავლობაში გაგრძელდება, ადამიანმა შესაძლოა კლინიკურად მნიშვნელოვანი წონა მოიმატოს.

#სხეულის აქტივობაც მცირდება

ნაკლები ძილი არა მხოლოდ წონაში მატებას იწვევს. კვლევამ აჩვენა, რომ ძილის შეზღუდვის პერიოდში მონაწილეები ნაკლებად აქტიურები გახდნენ. საშუალოდ, მათი უმოქმედო დრო დღეში 17 წუთით გაიზარდა. მამაკაცებისა და პოსტმენოპაუზის პერიოდში მყოფი ქალების შემთხვევაში კი, უმოქმედობა დღეში თითქმის 30 წუთით გაიზარდა.

კვლევის მთავარი ავტორი, კოლუმბიის უნივერსიტეტის კვების მედიცინის ასისტენტ-პროფესორი ფარის ზურაიკატი აღნიშნავს, რომ ძილის შეზღუდვის პერიოდში მონაწილეები უფრო მეტ დროს ატარებდნენ უმოქმედოდ იმის მიუხედავადაც კი, რომ უფრო დიდხანს ეღვიძათ. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან უმოძრაო ცხოვრების წესი ქრონიკული დაავადებების განვითარების რისკს ზრდის.

#რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი

კვლევის ხელმძღვანელი, კოლუმბიის უნივერსიტეტის კვების მედიცინის პროფესორი მარი-პიერ სენ-ონჟი განმარტავს, რომ ზრდასრული ცხოვრების განმავლობაში ადამიანები, ჩვეულებრივ, წონაში იმატებენ, სიმსუქნე კი დიაბეტისა და გულის დაავადებების ძირითადი რისკფაქტორია. ბევრი ადამიანი წონის კონტროლისთვის მხოლოდ კვებასა და ფიზიკურ აქტივობაზე კონცენტრირდება, თუმცა ეს გამარტივებული მიდგომაა და ხშირად რთულად შესასრულებელიც.

პროფესორი სენ-ონჟი აფრთხილებს, რომ ძილის საკმარისი ხანგრძლივობა შესაძლოა წონის მატების პრევენციისა და სიმსუქნესთან დაკავშირებული მდგომარეობების რისკის შესამცირებლად კრიტიკულად მნიშვნელოვანი ფაქტორი იყოს.

#წინა კვლევები ადასტურებს ტენდენციას

როგორც ScienceDaily აღნიშნავს, იმავე კვლევითი ჯგუფის ადრინდელმა კვლევებმა გამოავლინა, რომ გულ-სისხლძარღვთა სისტემის დაავადებების გაზრდილი რისკის მქონე ქალებში, რომლებმაც 6 კვირის განმავლობაში ღამით ძილი დაახლოებით 80 წუთით შეამცირეს, ინსულინის მგრძნობელობა გაუარესდა — ეს კი ტიპი 2 დიაბეტის განვითარების მნიშვნელოვანი რისკფაქტორია. ეს ეფექტი განსაკუთრებით გამოხატული იყო პოსტმენოპაუზის პერიოდში მყოფ ქალებში.

კიდევ ერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ გულის დაავადებების გაზრდილი რისკის მქონე მამაკაცებსა და ქალებში, ძილის მსუბუქი შეზღუდვის შემდეგ, გულში ანთებითი უჯრედების რაოდენობა გაიზარდა.

#რას ნიშნავს ეს ჩვენთვის

პროფესორი სენ-ონჟი აღნიშნავს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ძილის დეფიციტსა და წონის მატებას შორის კავშირის დასადგენად დამატებითი კვლევებია საჭირო, ყველა არსებული დასკვნა მიუთითებს: არასაკმარისი ძილი ზრდის სიმსუქნესთან დაკავშირებული მდგომარეობების (როგორიცაა ტიპი 2 დიაბეტი და გულის დაავადებები) განვითარების რისკს.

ეს კვლევა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ დაახლოებით 30 პროცენტი ზრდასრულისთვის, რომლებიც ქრონიკულად განიცდიან ძილის მსუბუქ დეფიციტს. წინა კვლევები ფოკუსირებული იყო ძილის უკიდურეს შეზღუდვაზე — როდესაც ადამიანებს დღეში მხოლოდ 4 საათი ეძინათ, რაც რეალურ ცხოვრებაში, ხანგრძლივი დროის განმავლობაში, ძნელად წარმოსადგენია.

მეცნიერები ხაზგასმით აღნიშნავენ: ახლა მნიშვნელოვანია გავიგოთ, როგორ მოქმედებს ძილის ხარისხის გაუმჯობესება იმ ადამიანებზე, რომლებიც რეგულარულად ვერ იძინებენ საკმარისად. ეს შესაძლოა ჯანსაღი ცხოვრების წესისა და მეტაბოლიზმის მართვის სტრატეგიებში მნიშვნელოვანი კომპონენტი გახდეს.