EMS ვარჯიში: 20 წუთში 2 საათის ეფექტი — რეალობა თუ მარკეტინგი?

ელექტრული კუნთების სტიმულაცია (EMS) ვარჯიშის მეთოდია, რომელიც ელექტრული იმპულსების საშუალებით კუნთების შეკუმშვას იწვევს. ბოლო წლებში ის კვლავ პოპულარული გახდა ფიტნესინდუსტრიაში, თუმცა ეს ტექნოლოგია სიახლე არ არის — მეცნიერები მას 1960-იანი წლებიდან იკვლევენ.

#როგორ მუშაობს EMS ვარჯიში

როგორც Women's Health წერს, EMS ვარჯიშის დროს იცვამთ სპეციალურ კოსტიუმს, რომელიც კანის მეშვეობით ელექტრულ იმპულსებს აგზავნის და კუნთების შეკუმშვას იწვევს. ნიუ-იორკის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის ვარჯიშის ფიზიოლოგის, ალექს როთშტაინის განმარტებით, ეს დამატებითი შეკუმშვა იწვევს იმას, რომ კუნთები უფრო ინტენსიურად მუშაობს და სწრაფად იღლება.

EMS სტუდიები აცხადებენ, რომ ეს მეთოდი მრავალ კუნთოვან ჯგუფს ააქტიურებს და სახსრების მინიმალური დატვირთვით კუნთების უფრო ღრმა შეკუმშვას უზრუნველყოფს. მათი მარკეტინგული დაპირება 20 წუთში ორსაათიანი ვარჯიშის ეფექტის მიღებაა, მაგრამ რამდენად რეალისტურია ეს?

#პირველი გამოცდილება EMS-თან

ერთ-ერთმა ჟურნალისტმა EMS ვარჯიში ნიუ-იორკის Alo-ს სპორტდარბაზში სცადა. ტრენერმა კოსტიუმის ელექტროდებს წყალი შეასხურა ელექტროობის უკეთ გასატარებლად, შემდეგ კი ჟურნალისტს მის ჩაცმაში დაეხმარა. კოსტიუმს რამდენიმე შესაკრავი და ელემენტი ჰქონდა.

iPad-ის საშუალებით ტრენერი ინტენსივობას აკონტროლებდა და ირჩევდა, სხეულის რომელ ნაწილს მიეღო მეტი სტიმულაცია. დაბალ დონეზეც კი, შეგრძნება საკმაოდ ინტენსიური იყო — უცნაური ვიბრაცია მთელ სხეულში, რაც სასიამოვნო ან უჩვეულო მასაჟს ჰგავდა. ყველაზე ძლიერად ის მარცხენა ტრიცეფსსა და ბარძაყში იგრძნობოდა, სადაც ვიბრაციამ სუნთქვაც კი გაართულა.

#ვარჯიშის სტრუქტურა

გახურების შემდეგ, რომელიც ჩაჯდომებსა და ლანჯებს (წინ ნაბიჯით ჩაჯდომა) მოიცავდა, 20-წუთიანი ვარჯიში დაიწყო, რომელიც ხელებზე იყო კონცენტრირებული. ის მოიცავდა ფრონტალურ აწევებს, ჩაჯდომებსა და ბრუნვებს, კაბელურ ტრენაჟორზე შესასრულებელ სავარჯიშოებსა და პლანკას.

მიუხედავად იმისა, რომ ჟურნალისტი ჩვეულებრივზე მსუბუქ წონებს იყენებდა, წინააღმდეგობა საგრძნობი იყო — თითქოს 7 კილოგრამით მეტს სწევდა. პირველი რამდენიმე სავარჯიშოს შემდეგ, მან ტრენერს EMS-ის დონის შემცირება სთხოვა, განსაკუთრებით ბარძაყის არეში, რადგან სტაბილურობის შენარჩუნება უჭირდა.

ვარჯიშის შემდეგ ხუთი წუთი დასვენების რეჟიმში წოლას დაეთმო — მინიმალური ვიბრაციებით, თითქოს თერაპიული შეხება იყო. ვარჯიში უფრო გამძლეობაზე ჩანდა ორიენტირებული, ვიდრე ძალაზე, მაგრამ კუნთები 20 წუთში მაინც უჩვეულოდ დაიღალა.

#მეცნიერული მტკიცებულებები

როთშტაინის თქმით, როცა ვარჯიშობთ, კუნთები ტვინიდან წამოსული სიგნალების მეშვეობით იკუმშება. EMS მოწყობილობით კი კუნთების შეკუმშვა ტვინისგან დამოუკიდებლად ხდება. ბოლო ხუთი წლის კვლევები პოტენციურ სარგებელზე მიუთითებს — უმჯობესდება კუნთოვანი ძალა, ფუნქცია, მცირდება ჭარბი წონა და უმჯობესდება სხეულის შემადგენლობა.

2023 წელს PeerJ-ში გამოქვეყნებულმა კვლევამ 28 მონაწილე რვა კვირის განმავლობაში შეისწავლა. ჯგუფმა, რომელიც ძალისმიერ ვარჯიშს EMS-თან აერთიანებდა, კუნთოვანი მასისა და ძალის მნიშვნელოვანი ზრდა, ასევე ცხიმოვანი ქსოვილის უფრო მეტად კლება აჩვენა, ვიდრე ჯგუფმა EMS-ის გარეშე.

#შედარება ტრადიციულ ვარჯიშთან

თუმცა, როგორც Women's Health აღნიშნავს, გაურკვეველია, რამდენად დიდი განსხვავებაა EMS-სა და ტრადიციულ ძალისმიერ ვარჯიშს შორის. Physical Activity and Nutrition-ის კვლევამ 14 მონაწილე, რომლებსაც სიმსუქნე და მუხლის ტკივილი აწუხებდათ, 12 კვირის განმავლობაში შეისწავლა. ორივე ჯგუფმა — EMS-ით და მის გარეშე — სხეულის შემადგენლობასა და ფუნქციურ შესაძლებლობებში მსგავსი გაუმჯობესება აჩვენა.

2023 წელს Medicine-ში გამოქვეყნებულმა სხვა კვლევამ 39 ჯანმრთელ ზრდასრულს 30-წუთიანი ბარძაყის ვარჯიში კვირაში სამჯერ, რვა კვირის განმავლობაში შესთავაზა. ფიზიკური მაჩვენებლები და სხეულის შემადგენლობის ცვლილება EMS ჯგუფსა და საკონტროლო ჯგუფს შორის საკმაოდ მსგავსი აღმოჩნდა.

#ღირს თუ არა სცადოთ?

როთშტაინის რეკომენდაციით, EMS ძირითადი მიდგომის ნაცვლად, ვარჯიშის დასამატებლად უნდა გამოიყენოთ. ნებისმიერმა საშუალებამ, რომელიც სასარგებლოა, დროთა განმავლობაში შეიძლება ეფექტურობა დაკარგოს, თუ მას გადაჭარბებულად გამოიყენებთ ან სხვა მეთოდებთან არ გააერთიანებთ.

ჟურნალისტის გამოცდილებით, EMS რუტინის შესაცვლელად საინტერესო და სახალისო იყო, თუმცა არა ყველაზე რთული ვარჯიში. მიუხედავად იმისა, რომ ელექტრული იმპულსებისა და ინტენსიური ვიბრაციების შეგრძნება უჩვეულო იყო, ის მზად არის, კვლავ სცადოს და ამჯერად უფრო ინტენსიურად ივარჯიშოს.

#წინააღმდეგჩვენებები

EMS-ის გამოყენებამდე რეკომენდებულია ექიმთან კონსულტაცია. წინააღმდეგჩვენებებია: ორსულობა, არტერიული წნევის, გულის ან თირკმლის პრობლემები, იმპლანტირებული სამედიცინო მოწყობილობები (მაგალითად, საშვილოსნოს სპირალი ან გულის კარდიოსტიმულატორი) და სხვა სპეციფიკური სამედიცინო მდგომარეობები.

თუ ჯანმრთელობის მდგომარეობა საშუალებას გაძლევთ, EMS ვარჯიში შესაძლოა თქვენი ფიტნესრუტინის საინტერესო დამატებად იქცეს, თუმცა ის ტრადიციულ ძალისმიერ ვარჯიშს სრულად ვერ ჩაანაცვლებს. რეალობა ისაა, რომ მეცნიერული მტკიცებულებები გარკვეულ სარგებელზე მიუთითებს, მაგრამ არა იმ დოზით, რასაც მარკეტინგული კამპანიები გვპირდება.