ახალი კვლევები აშვაგანდას შესახებ: როგორ მოქმედებს ეს დანამატი შფოთვაზე

ეს უცნაური სახელი ბოლო წლებში სულ უფრო ხშირად გვესმის დანამატების მაღაზიებსა და აფთიაქებში. მაგრამ, რამდენად ეფექტურია ეს მცენარე რეალურად და რას ამბობს მეცნიერება მის შესახებ?

#რა არის აშვაგანდა

როგორც Men's Health წერს, აშვაგანდა (სამეცნიერო სახელით Withania somnifera) არის მარადმწვანე ბუჩქი, რომელიც გვხვდება ინდოეთში, აფრიკასა და ახლო აღმოსავლეთის ზოგიერთ რეგიონში. ეს მცენარე ათასობით წელია გამოიყენება ტრადიციულ ინდურ, ანუ აიურვედულ მედიცინაში.

მცენარის ფოთლები, კენკრა და ფესვები შეიცავს სხვადასხვა აქტიურ ნივთიერებას, რომელთა უმეტესობაც, სავარაუდოდ, ანტისტრესული აგენტებია. ამის გამო აშვაგანდას ხშირად ადაპტოგენს უწოდებენ — ეს ტერმინი აღნიშნავს ნივთიერებებს, რომლებიც ეხმარება ორგანიზმს სტრესის მართვაში.

#რას აჩვენებს კვლევები შფოთვისა და სტრესის შესახებ

Mount Sinai-ის ჯანდაცვის სისტემის კლინიკური კვების კოორდინატორი, პერი ჰალპერინი განმარტავს, რომ აშვაგანდასთან დაკავშირებული განხილვების უმეტესობა შფოთვას, სტრესსა და უძილობას ეხება. თუმცა, მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ ამ ეფექტების დასადასტურებლად მეტი კვლევაა საჭირო.

შფოთვის ალტერნატიული მკურნალობის საშუალების სახით დანამატის ეფექტურობაზე რამდენიმე კვლევა ჩატარდა და შედეგები დამაიმედებელია. 2026 წლის მესამე ფაზის კლინიკურმა კვლევამ, რომელშიც 60 პაციენტი 60 დღის განმავლობაში მონაწილეობდა, აჩვენა, რომ პლაცებოსთან შედარებით, აშვაგანდას დანამატმა შფოთვა და სტრესი შეამცირა.

Precision Nutrition-ის კვების დირექტორი, ბრაიან სენტ პიერი აღნიშნავს: "როგორც ჩანს, აშვაგანდა შფოთვის შემცირებაზე უკეთესად მუშაობს იმ ადამიანებში, რომლებიც ქრონიკულად სტრესულ მდგომარეობაში არიან და შფოთვითი აშლილობა აწუხებთ. ის ნაკლებად ეფექტურია სტრესთან დაუკავშირებელი სტანდარტული ფორმების შემთხვევაში."

#მნიშვნელოვანი შეზღუდვები და გვერდითი ეფექტები

მიუხედავად იმისა, რომ კვლევის შედეგები შთამბეჭდავია, მეცნიერები რამდენიმე მნიშვნელოვან ასპექტზე გვაფრთხილებენ. პირველ რიგში, კვლევების უმეტესობას ან მცირე შერჩევა (ნიმუში) აქვს, ან მაღალია მიკერძოების ალბათობა, ან კიდევ ჩატარებულია საცდელ პირობებში და არა ადამიანებზე.

აშვაგანდას დანამატების შესახებ კვლევები შეზღუდულია, რაც ნიშნავს, რომ გვერდით ეფექტებზე სამეცნიერო ინფორმაციაც მწირია. მეცნიერებმა რამდენიმე მოკლევადიანი გვერდითი ეფექტი გამოავლინეს, თუმცა გრძელვადიანი უსაფრთხოება და ეფექტები ჯერ კიდევ უცნობია. ჰალპერინი და სენტ პიერი რეკომენდაციას იძლევიან, რომ ეს დანამატი 3 თვეზე მეტხანს არ მიიღოთ.

მოკლევადიან გვერდით ეფექტებში შეიძლება შედიოდეს გულისრევა, ღებინება და დიარეა. ასევე, დაფიქსირდა ღვიძლის დაზიანების რამდენიმე შემთხვევაც.

აშვაგანდა ასევე ურთიერთქმედებს გარკვეულ მედიკამენტებთან, მათ შორის ანტიკონვულსანტებთან, მაღალი წნევისა და ფარისებრი ჯირკვლის წამლებთან. თუმცა, 2026 წლის კვლევამ აჩვენა, რომ ჯანმრთელ ადამიანებში აშვაგანდას მაღალ დოზებსაც კი არ გამოუწვევია თირკმლის, ღვიძლის ან ფარისებრი ჯირკვლის დაზიანება — 12-კვირიანი მიღების შემდეგაც კი.

#როგორ მივიღოთ აშვაგანდა სწორად

ჰალპერინი აფრთხილებს: "დანამატებს არ არეგულირებს FDA (სურსათისა და წამლის ადმინისტრაცია), ამიტომ კომპანიებს შეუძლიათ დაუსაბუთებელი განცხადებები გააკეთონ." მისი რჩევით, დანამატის ყიდვისას უნდა მოძებნოთ ისეთი, რომელიც გადამოწმებულია გარე კომპანიის მიერ (მაგალითად, როგორიცაა USP ან NSF).

აშვაგანდა ხელმისაწვდომია საღეჭი ტაბლეტების (ჟელეების), ფხვნილების, აბებისა და თხევადი წვეთების სახით. დანამატის ბრენდები მომხმარებლებს ურჩევენ დღეში ერთხელ ან ორჯერ დაახლოებით 300-დან 500 მილიგრამამდე მიღებას. ჰალპერინის თქმით, არ უნდა გადააჭარბოთ დღეში 1,000 მილიგრამის ზედა ზღვარს.

ექსპერტები ხაზს უსვამენ: აშვაგანდას მიღებამდე აუცილებელია ექიმთან ან რეგისტრირებულ დიეტოლოგთან კონსულტაცია. ისინი შეძლებენ გირჩიონ, შეესაბამება თუ არა ეს დანამატი თქვენს საჭიროებებსა და ჯანმრთელობის მიზნებს.

• Men's Health — Actually, the Science on Ashwagandha and Anxiety Is Kind of Exciting