როგორ იწვევს მაღალი შაქარი დაღლილობას და როგორ გავუმკლავდეთ მას

დაღლილობა ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სიმპტომია, რომელიც სისხლში შაქრის მაღალ დონეს შეიძლება უკავშირდებოდეს. როგორც Healthline წერს, ჰიპერგლიკემია, ანუ გლუკოზის მაღალი დონე, არა მხოლოდ დიაბეტის დიაგნოზის მქონე პაციენტებში, არამედ ჯანმრთელ ადამიანებშიც გვხვდება და უშუალოდ ახდენს გავლენას ენერგიის დონეზე.

#რატომ იწვევს მაღალი შაქარი დაღლილობას

როდესაც სისხლში გლუკოზა გროვდება იმის ნაცვლად, რომ უჯრედებმა ის ენერგიისთვის ეფექტურად გამოიყენონ, ორგანიზმი ნორმალური ფუნქციონირებისთვის საჭირო „საწვავს“ ვერ იღებს. ეს პროცესი უჩვეულო დაღლილობისა და ძალების ნაკლებობის განცდას იწვევს.

გლუკოზის მაღალი დონე ორგანიზმში ისეთ ფიზიოლოგიურ ცვლილებებს იწვევს, რომლებიც დაღლილობის შეგრძნებას აძლიერებს. როგორც წყაროები აღნიშნავს, ჰიპერგლიკემია იწვევს ანთებას, დეჰიდრატაციასა და ჰორმონალურ ცვლილებებს, რაც ერთობლივად აუარესებს ზოგად მდგომარეობას და დაღლილობის განცდას ზრდის.

#რა იწვევს მაღალ შაქარს დიაბეტის გარეშე

სისხლში შაქრის მაღალი დონის ყველაზე ხშირი მიზეზი დიაბეტია, თუმცა არა ერთადერთი. ადამიანმა გლუკოზის დონის მატება შეიძლება საკვების მიღების შემდეგაც განიცადოს, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც საჭმელში შაქრის შემცველობა მაღალია. ეს ენერგიის დონის დროებით ცვლილებას იწვევს.

შაქრის მაღალი დონის სხვა მიზეზებია: ძლიერი შფოთვა, სტრესი, ინფექციები და გარკვეული მედიკამენტები. როგორც Healthline აღნიშნავს, როდესაც გლუკოზის მაღალი დონე მხოლოდ მოკლე პერიოდით ნარჩუნდება, მას მწვავე ჰიპერგლიკემია ეწოდება. ჩვეულებრივ, შაქრის დონე ნორმალურ მაჩვენებელს მაშინვე უბრუნდება, როგორც კი მისი გამომწვევი მიზეზი აღმოიფხვრება.

#პრედიაბეტი და დაღლილობა

პრედიაბეტი არის მდგომარეობა, როდესაც სისხლში შაქრის დონე საშუალოზე მაღალია, მაგრამ ჯერ არ აღწევს დიაბეტისთვის დამახასიათებელ მაჩვენებელს. ზოგჯერ მას არადიაბეტურ ჰიპერგლიკემიასაც უწოდებენ.

პრედიაბეტის სიმპტომები ცალსახა არ არის. ზოგიერთ ადამიანს შეიძლება კანზე გაუჩნდეს ლაქები (ე.წ. შავი აკანთოზი — Acanthosis nigricans), რაც ინსულინრეზისტენტობას უკავშირდება. დიაბეტის დამატებითი ნიშნები, რომლებიც შესაძლოა გამოვლინდეს, მოიცავს: წყურვილის გაძლიერებას, ხშირ შარდვას (განსაკუთრებით ღამით), დაღლილობას, ბუნდოვან მხედველობასა და ჭრილობებს, რომლებიც რთულად ხორცდება.

დაღლილობა ხშირად იმ სიმპტომებს შორისაა, რომლებიც ადამიანს დიაბეტის დიაგნოზის დასმამდე დიდი ხნით ადრე უჩნდება. თუმცა, შესაძლოა ის უგულებელყოფილი აღმოჩნდეს, რადგან დაღლილობას მრავალი სხვა მიზეზიც შეიძლება ჰქონდეს.

#როგორ ავიცილოთ თავიდან შაქრის დონის მკვეთრი ცვლილებები

არსებობს რამდენიმე გზა, რომლებიც დაგეხმარებათ, თავიდან აიცილოთ სისხლში შაქრის მკვეთრი მატება და, შესაბამისად, დაღლილობა:

• შეამცირეთ რაფინირებული ნახშირწყლებისა და დამატებული შაქრის მოხმარება;

• რეგულარულად ივარჯიშეთ და შეინარჩუნეთ ჯანსაღი წონა;

• მიირთვით მეტი ბოჭკოთი მდიდარი საკვები და დალიეთ საკმარისი წყალი;

• მართეთ სტრესის დონე;

• გააუმჯობესეთ ძილის ხარისხი და ჰიგიენა;

• შეზღუდეთ ალკოჰოლის მოხმარება.

#როდის მიმართოთ ექიმს

გლუკოზის ზუსტი დონის გასაგებად ტესტირების ჩატარებაა საჭირო. სისხლში შაქარი შეიძლება ჯანდაცვის პროფესიონალმა გაზომოს, ან სახლის პირობებში გლუკოზის მონიტორინგის მოწყობილობების (მაგალითად, გლუკომეტრის ან გლუკოზის უწყვეტი მონიტორინგის სისტემების) გამოყენებით გაიზომოს.

თუ გამოხატული დაღლილობის გარდა ზემოთ ჩამოთვლილი სხვა სიმპტომებიც გაქვთ, ექიმთან კონსულტაცია აუცილებელია. როგორც Healthline აღნიშნავს, მიუხედავად იმისა, რომ საკუთარი ჯანმრთელობის უკეთ გასაკონტროლებლად ზოგიერთი ადამიანი (ვისაც გლუკოზის უწყვეტი მონიტორინგი არ ესაჭიროება) მაინც ყიდულობს ამ მოწყობილობებს, მკვლევრები ჯერ კიდევ სწავლობენ მათი ფართოდ გამოყენების მიზანშეწონილობას. ამჟამად არსებული სამედიცინო კონსენსუსით, ადამიანებს, რომლებსაც დიაბეტი არ აქვთ, გლუკოზის დონის რეგულარული კონტროლი არ სჭირდებათ.

თუ დიაბეტი გაქვთ და დაღლილობას განიცდით, მდგომარეობის უკეთ სამართავად და დაღლილობის შესამცირებლად ექიმთან კონსულტაცია აუცილებელია.